Thorium

Verslag symposium Thorium & Molten Salt Reactor Technology

Vrijdag 17 maart – NRG, Petten

“A Thorium Molten Salt Reactor is ‘walk away safe’”.

Op vrijdag 17 maart vond het symposium Thorium & Molten Salt Reactor Technology plaats bij op de onderzoekslocatie Petten van de Nuclear Research and Consultancy Group (NRG). Initiatiefnemer was de jongerenvereniging van de nucleaire sector: de Dutch Young Generation. MareVisie collega Joran de Jong is sinds medio 2016 bestuurslid van deze vereniging, en zodoende nauw betrokken bij de organisatie van dit evenement.

Doel van het symposium was om de aanwezigen een totaalbeeld te schetsen van de potentie van de (Thorium) Molten Salt Reactor, ofwel de MSR, en om te delen wat de lopende- en geplande onderzoeken zijn op dit gebied. Het was de organisatie gelukt om een selectie sprekers samen te stellen die momenteel een hoofdrol spelen in de ontwikkeling van dit type kernreactor. In dit artikel vatten we de hoofdboodschap van iedere spreker samen.

Professor Jan-Leen Kloosterman (TU Delft): historie van kernenergie en de principes van de MSR

De eerste lezing werd verzorgd door professor Jan-Leen Kloosterman, hoofd van de afdeling Nuclear Energy and Radiation Applications van de TU Delft. Hij opende met een korte doorloop van belangrijke momenten in de geschiedenis van kernenergie, zoals:

– De ontdekking van het neutron in 1932 door James Chadwick
– De ontdekking van kernsplijting in  1938 door Otto Hahn
– De eerste experimentele kernreactor: het Chicago Pile 1 experiment in 1942

Vervolgens ging Kloosterman dieper in op de principiële verschillen in de werking van de MSR met de conventionele kernreactoren. Eén van die verschillen is het feit dat het kernafval van een MSR gedurende een veel kortere tijd radioactief blijft. Denk hierbij aan een orde van enkele honderden jaren, in plaats van tienduizenden jaren. Een ander belangrijk onderscheid is de inherente veiligheid van dit reactortype. In tegenstelling tot het risico van conventionele reactor om ‘te ontsporen’, zal de MSR juist uitdoven, als er al iets mis mocht gaan. Dat maakt de MSR ‘walk away safe’.

Schematische weergave van een Molten Salt Reactor.
Bron: www.thmsr.nl

Thorium

Sander de Groot en Ralph Hania (NRG): ‘een MSR ontwikkel je niet op papier, gedegen experimenteel onderzoek is noodzaak.’

Sander de Groot, splijtstofexpert van NRG, start met een introductie over de rol die NRG internationaal speelt op het gebied van nucleair onderzoek en de levering van medische isotopen. Hij benadrukt daarbij dat de onderzoekslocatie Petten wereldwijd over een unieke combinatie van faciliteiten beschikt: hoge flux reactor, hot-cell laboratorium, decommissiong and waste treatment facilities, en actinidenlaboratorium.

Als tegenwicht voor de vaak rooskleurige verhalen over MSR’s, begint de Groot met een aantal kritische kanttekeningen over wat we mogen verwachten van de ontwikkeling op dit gebied.  Volgens de Groot is er regelmatig sprake van overoptimisme en het afgeven van onrealistische verwachtingen (‘overpromising’). Dit is schadelijk voor de geloofwaardigheid van deze technologie.

En dat gaat de Groot aan het hart, want hij benadrukt ook zijn eigen overtuiging dat deze technologie realiseerbaar is. Om echte stappen te maken in de ontwikkeling van MSR’s, benadrukt de Groot het belang van experimenteel onderzoek, en doorloopt daarbij een aantal van de technische uitdagingen die er nog overwonnen moeten worden voor een eerste MSR het licht zal zien.
“Je kunt een MSR niet ‘op papier’ ontwikkelen.”, aldus de Groot.

De Groot sluit af met een weergave van de onderzoeken en experimenten die momenteel uitgevoerd worden bij NRG, gefinancierd door de overheid. Ralph Hania, senior researcher van NRG, neemt vervolgens het stokje over een gaat dieper in op de chemische aspecten die een rol spelen bij deze onderzoeken. Daarbij gaat hij ook in op de contributie die de TU Delft levert voor dit onderzoek.

Gijs Zwartsenberg, filosoof.

De laatste spreker is Gijs Zwartsenberg. Filosoof, en gefascineerd geraakt door het energievraagstuk.

Zwartsenberg is overtuigd van positieve aspecten van de Thorium Molten Salt Reactor, en richt zich er op om dit inzicht te delen met het grote publiek. “We should find friends”, is de rode lijn van de boodschap die Zwartsenberg vandaag met ons deelt.

Om het grote publiek te laten doordringen wat de omvang is van de energieproblematiek, is duidelijke en begrijpelijke informatie nodig. Zwartsenberg illustreert dit met een aantal -inderdaad- zeer fraai ogende en begrijpelijke slides die bijvoorbeeld weergeven hoe bescheiden de bijdrage van zonne- en windenergie is, en voorlopig ook zal blijven. Zwartsenberg benadrukt daarbij dat ‘we’ (voorstanders van kernenergie) moeten uitdragen dat we niet tegen zon- en windenergie zijn, maar vinden dat het kernenergie óók noodzakelijk is.

In het kader van duidelijke symbolen, haalt Zwartsenberg demonstratief een flinke knikker uit de broekzak en toont deze aan het publiek. Een hoeveelheid thorium zo groot als deze knikker kan met behulp van een MSR in de energiebehoefte van 1 persoon voorzien gedurende zijn gehele leven.

Zwartsenberg sluit er mee af dat er wel eerst een duidelijker plan moet liggen voor de ontwikkeling van de MSR, voordat er een overtuigend verhaal richting het publiek gebracht kan worden. Maar daarna dus de duidelijke focus: ‘we should find friends’.

Panel discussie

Ter afsluiting vond er een mini debat plaats waarbij vragen gesteld mochten worden aan alle sprekers. Zoals de vraag: waarom zouden we hier in Nederland aandacht aan besteden?

Hier werd uitgebreid op ingegaan door de panel leden, o.a. wegens het hoogwaardig onderzoek aan de TU Delft (in de lead van het Europese SAMOFAR project) en de unieke combinatie van hoge flux reactor en radiologische onderzoeksfaciliteiten in Petten kan Nederland zeer veel toegevoegde waarde hebben in de ontwikkeling van deze technologie.  Ook werd hier kritisch gediscussieerd over de verwachte ontwikkeltijd van de technologie, in relatie tot de benodigde tijdspaden om de klimaatdoelstellingen te halen. Verder werden er ingegaan op de economische aspecten en de proliferatiegevoeligheid van de TMSR.

Hiermee eindigde het symposium: een interessante dag voor de aanwezigen, die als de jongeren van nu de technologie van de toekomst mogelijk gaan maken!

Thorium

Abundant energy

Your entire lifetime supply of energy can be provided by a thorium chunk the size of a golf ball. We have enough thorium to power the world for many thousands of years.

bron: www.thmsr.nl (citaat en afbeelding)